ბევრს ჰგონია, რომ ადამიანის ემოციური მდგომარეობა მხოლოდ შინაგან ფაქტორებზეა დამოკიდებული, თუმცა რეალობა გაცილებით კომპლექსურია. ხშირად, დილით ფანჯრიდან დანახული ამინდი პირდაპირ განსაზღვრავს, როგორი ენერგიით დავიწყებთ დღეს – ვიქნებით პროდუქტიულები თუ მთელ დღეს „ზარმაცულად“ გავატარებთ. მეცნიერები წლებია სწავლობენ კავშირს მეტეოროლოგიურ მოვლენებსა და ადამიანის ფსიქიკას შორის და მათი დასკვნები საკმაოდ საინტერესოა.
მზის სხივები და „ბედნიერების ჰორმონი“
ალბათ შეგიმჩნევიათ, რომ მზიან დღეს ხალხი უფრო მომღიმარი და კომუნიკაბელურია. ეს მხოლოდ სუბიექტური აღქმა არ არის. მზის სინათლე პირდაპირ კავშირშია სეროტონინის გამომუშავებასთან.
- სეროტონინი: ეს ჰორმონი პასუხისმგებელია განწყობის სტაბილურობაზე, სიმშვიდესა და ფოკუსირებაზე.
- ვიტამინი D: ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედებით ორგანიზმში სინთეზირდება D ვიტამინი, რომლის დეფიციტიც პირდაპირ კავშირშია დეპრესიულ სიმპტომებთან.
როდესაც ცა მოწმენდილია, ჩვენი ტვინი სიგნალს იღებს, რომ გარემო უსაფრთხო და ენერგიით სავსეა, რაც ავტომატურად ამაღლებს ჩვენს მოტივაციას.
წვიმა და სევდა: რატომ გვინდა ძილი?
როგორც კი ცა იღრუბლება და წვიმა იწყება, ბევრი ჩვენგანი ენერგიის ვარდნას გრძნობს. ამასაც თავისი ფიზიოლოგიური ახსნა აქვს. სინათლის ნაკლებობის გამო, ორგანიზმი იწყებს მელატონინის – „ძილის ჰორმონის“ ჭარბად გამოყოფას.
„წვიმიან ამინდში ორგანიზმი გადადის ‘ენერგიის დაზოგვის რეჟიმში’. ეს არის ევოლუციური მექანიზმი, რომელიც გვეუბნება, რომ გარეთ გასვლა სახიფათო ან არაკომფორტულია.“
თუმცა, არსებობს ადამიანთა კატეგორია, რომელთაც „პლუვიოფილებს“ უწოდებენ – მათთვის წვიმის ხმა და სურნელი (პეტრიკორი) სიმშვიდისა და კრეატივის წყაროა.
მეტეოდამოკიდებულება – რეალური პრობლემა თუ ფსიქოლოგიური განწყობა?
საქართველოში ბევრს გაუგონია ფრაზა: „წნევამ ამიწია, ალბათ ამინდი იცვლება“. მეტეოდამოკიდებულება მეცნიერულად დადასტურებული მდგომარეობაა, რომლის დროსაც ორგანიზმი მწვავედ რეაგირებს ატმოსფერული წნევის, ტენიანობისა და ტემპერატურის მკვეთრ ცვალებადობაზე.
ძირითადი სიმპტომები:
- თავის ტკივილი და შაკიკი: ატმოსფერული წნევის ვარდნა ხშირად იწვევს სისხლძარღვების შევიწროებას.
- სახსრების ტკივილი: დაბალი წნევის დროს სითხეები ქსოვილებში ფართოვდება, რაც ზეწოლას ახდენს ნერვულ დაბოლოებებზე.
- გაღიზიანებადობა: მაგნიტური ქარიშხლების დროს ნერვული სისტემა უფრო მგრძნობიარე ხდება.
სეზონური აფექტური აშლილობა (SAD)
ეს არის მდგომარეობა, რომელიც ძირითადად შემოდგომასა და ზამთარში იჩენს თავს. როდესაც დღეები მოკლდება და ღამეები იზრდება, ზოგ ადამიანს ეწყება ე.წ. „ზამთრის დეპრესია“.
როგორ ვებრძოლოთ მას?
- სინათლის თერაპია: ეცადეთ, დღის შუქზე მინიმუმ 20-30 წუთი გაატაროთ.
- ფიზიკური აქტივობა: ვარჯიში ხელს უწყობს ენდორფინების გამოყოფას, რაც ამინდის ნეგატიურ გავლენას ანეიტრალებს.
- სწორი კვება: მიიღეთ ომეგა-3-ით მდიდარი საკვები.
როგორ შევინარჩუნოთ პოზიტივი ნებისმიერ პროგნოზში?
ამინდს ჩვენ ვერ შევცვლით, მაგრამ შეგვიძლია შევცვალოთ ჩვენი რეაქცია მასზე. აი, რამდენიმე პრაქტიკული რჩევა:
- შექმენით მყუდროება (Hygee): თუ გარეთ ქარი და წვიმაა, აქციეთ ეს შესაძლებლობად. თბილი პლედი, საინტერესო წიგნი და ცხელი ჩაი – ეს ის კომპონენტებია, რომლებიც „ცუდ ამინდს“ სასიამოვნო მოგონებად აქცევს.
- ფერადი გარემო: ჩაიცვით ფერადი ტანსაცმელი. ფერთა თერაპია მუშაობს! მკვეთრი ფერები ტვინს პოზიტიურ იმპულსებს უგზავნის.
- დაგეგმვა: წინასწარ ნახეთ პროგნოზი და დაგეგმეთ თქვენი აქტივობები შესაბამისად. თუ იცით, რომ ხვალ იწვიმებს, დაიტოვეთ სახლის საქმეები ან კინოჩვენება იმ დღისთვის.
საბოლოო ჯამში, კავშირი განწყობასა და ამინდს შორის მჭიდროა, მაგრამ არა გადამწყვეტი. ჩვენი ბედნიერება დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ აღვიქვამთ სამყაროს. როგორც ცნობილი გამონათქვამი ამბობს: „არ არსებობს ცუდი ამინდი, არსებობს მხოლოდ შეუფერებელი ტანსაცმელი“.
გახსოვდეთ, რომ ყოველი წვიმიანი დღის შემდეგ მზე აუცილებლად გამოვა, ხოლო მანამდე – ისწავლეთ წვიმაში ცეკვა და საკუთარი შინაგანი ამინდის მართვა.
